Bí quyết đưa bánh đa truyền thống Quảng Ninh đạt chuẩn OCOP: Câu chuyện từ Cẩm Phả

Hành trình nâng tầm giá trị bánh đa truyền thống đất mỏ

Là một người gắn bó với ẩm thực Quảng Ninh hơn một thập kỷ, tôi đã chứng kiến không ít đặc sản địa phương 'chết yểu' vì không chịu đổi mới, hoặc ngược lại, đánh mất đi bản sắc khi cố gắng công nghiệp hóa. Câu chuyện của cơ sở bánh đa Phúc Anh tại TP Cẩm Phả chính là một trong những ví dụ hiếm hoi về sự cân bằng tinh tế giữa 'hồn cốt' truyền thống và tư duy thị trường hiện đại.

Từ tư duy sản xuất thủ công đến mô hình chuyên nghiệp

Nhớ lại những năm 1986, khi bánh đa còn được làm theo lối thủ công hoàn toàn, sản phẩm dù ngon nhưng năng suất rất bấp bênh. Sự thay đổi không đến từ ngày một ngày hai. Việc mạnh dạn đầu tư gần 3 tỷ đồng để hiện đại hóa hệ thống, thay thế cối đá bằng máy xay công nghiệp và áp dụng dây chuyền tráng hấp hơi nước là một quyết định 'được ăn cả, ngã về không'. Thế nhưng, với tôi, điểm sáng không nằm ở số tiền đầu tư, mà ở chỗ họ vẫn giữ được cái 'vị' của gạo cũ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm - yếu tố sống còn để bước chân vào các kênh phân phối lớn.

Chiến lược xây dựng sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao

Để đạt được chứng nhận OCOP 3 sao, không thể chỉ nói bằng lời. Qua quan sát thực tế quy trình tại xưởng, tôi đúc kết được bộ tiêu chuẩn 'vàng' mà bất kỳ cơ sở sản xuất nông sản nào cũng nên tham khảo:

• Lựa chọn nguyên liệu: Bí quyết nằm ở gạo Mộc tuyền và Khang dân lấy từ vùng lúa Đông Triều. Gạo phải là gạo mới, độ dẻo vừa phải, nếu dùng gạo cũ quá sẽ bị bở, gạo mới quá thì bánh lại dễ dính.
• Kỹ thuật chế biến: Thời gian ngâm gạo chuẩn xác là 3 tiếng. Đây là 'điểm chạm' quan trọng để bánh không bị chua, giữ được độ ngọt hậu tự nhiên của tinh bột mà không cần phụ gia.
• Công nghệ sấy: Hệ thống sấy tự động là yếu tố then chốt giúp bánh đa khô đều, đạt độ giòn và trắng đục đặc trưng, bảo quản được tới 6 tháng mà không dùng chất bảo quản.

Trải nghiệm thực tế: Bánh đa thế nào là ngon?

Người sành ăn sẽ nhận ra ngay sự khác biệt của bánh đa Phúc Anh khi chế biến. Tôi đã thử nghiệm: chỉ cần rửa nhanh qua nước nguội, chần qua nước dùng nóng là sợi bánh mềm mướt nhưng không bị bở, vẫn giữ được độ dai nhẹ. Đây chính là lý do sản phẩm này chinh phục được những thị trường khó tính như Hà Nội, Lạng Sơn hay Yên Bái, nơi người tiêu dùng cực kỳ khắt khe với các loại thực phẩm khô.

Lời khuyên từ người trong nghề cho đặc sản địa phương

Dựa trên quan sát quá trình phát triển của các đặc sản vùng miền tại Quảng Ninh, tôi xin chia sẻ 3 bài học đắt giá cho các doanh nghiệp đang muốn vươn mình:

1. Kiên định với 'linh hồn' sản phẩm: Máy móc chỉ là công cụ, kỹ thuật tráng bánh và tỷ lệ pha chế mới là thứ giữ chân khách hàng. Đừng vì chạy theo năng suất mà làm biến đổi hương vị cốt lõi.
2. Đầu tư vào hạ tầng khép kín: Muốn đạt chuẩn OCOP, quy trình sản xuất phải minh bạch. Việc đầu tư nhà xưởng đạt chuẩn là tấm vé thông hành để sản phẩm vào được siêu thị và các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch.
3. Xây dựng niềm tin từ sự minh bạch: Người tiêu dùng ngày nay rất thông thái. Việc công khai nguồn gốc nguyên liệu và không sử dụng hóa chất độc hại chính là cách marketing bền vững nhất.

Phát triển sản phẩm OCOP không chỉ đơn thuần là bài toán kinh tế, đó là cách chúng ta lưu giữ văn hóa ẩm thực vùng biển Quảng Ninh. Với tư duy đổi mới và sự tử tế trong sản xuất, tôi tin rằng các đặc sản địa phương sẽ còn tiến xa hơn nữa trên bản đồ ẩm thực Việt Nam.